Shloka 26
Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma
Nāḍījaṅgha
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् । अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते
aśvamedhasahasraṃ ca satyaṃ ca tulayā dhṛtam | aśvamedhasahasrād dhi satyam eva viśiṣyate ||
Wika ni Bhīṣma: “Kung ilalagay sa timbangan ang isang libong paghahandog na Aśvamedha sa isang panig at ang Katotohanan sa kabila, ang Katotohanan lamang ang hihigit sa bigat kahit ng isang libong Aśvamedha.” Ipinahahayag ng taludtod na ang dangal ng asal at pagiging tapat ay mas mataas kaysa sa pinakadakilang tagumpay sa ritwal, at inuuna ang dharma ng kabutihang-loob kaysa sa gantimpalang seremonyal.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Truthfulness (satya) is presented as a higher form of dharma than even the most prestigious and merit-producing rituals; moral integrity outweighs ceremonial accomplishment.
In Bhishma’s instruction on dharma in the Shanti Parva, he uses a vivid comparison—placing a thousand Aśvamedhas and Truth on a scale—to emphasize to the listener that ethical truth is the supreme value.