Shloka 7
संधेयासंधेय-पुरुषनिर्णयः (Criteria for Allies and Non-Allies) — with the opening of the Gautama narrative
Devanagari script
तपसो बहुरूपस्य तैस्तैद्वरि: प्रवर्ततः । निवृत्त्या वर्तमानस्य तपो नानशनात् परम्,तपस्याके अनेक रूप हैं और भिन्न-भिन्न साधनों एवं उपायोंद्वारा मनुष्य उसमें प्रवृत्त होता है; परंतु जो निवृत्तिमार्गसे चल रहा है, उसके लिये उपवाससे बढ़कर दूसरा कोई तप नहीं है
Translation
Maraming anyo ang tapas, at sa iba’t ibang paraan at kasangkapan pumapasok dito ang tao. Ngunit para sa lumalakad sa landas ng pagtalikod sa makamundo (nivṛtti), walang tapang higit kaysa pag-aayuno (upavāsa).
Word by Word
तपसःof austerity
तपसः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Genitive, Singular
बहुरूपस्यof (that which is) of many forms
बहुरूपस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootबहुरूप
FormNeuter, Genitive, Singular
तैःby those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
तैःby those (various)
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
द्वारैःby means/ways (lit. doors)
द्वारैः:
Karana
TypeNoun
Rootद्वार
FormNeuter, Instrumental, Plural
प्रवर्ततःproceeds/engages (in it)
प्रवर्ततः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रवृत् (प्र + वृत्)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
निवृत्त्याby withdrawal/renunciation
निवृत्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootनिवृत्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
वर्तमानस्यof one who is proceeding/abiding
वर्तमानस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine, Genitive, Singular
तपःausterity
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अनशनात्than fasting
अनशनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअनशन
FormNeuter, Ablative, Singular
परम्higher/superior
परम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes