Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
त्यक्त्वा कथं गच्छथेमं पद्मलोलायताक्षिकम् | यथा नवोद्वाहकृतं स्नानमाल्यविभूषितम्
tyaktvā kathaṁ gacchathemaṁ padmalolāyatākṣikam | yathā navodvāhakṛtaṁ snānamālyavibhūṣitam |
Wika ni Bhishma: “Paano ninyo magagawang iwan ang batang ito, na ang mga mata’y gaya ng lotus—malalapad at maganda, at tila laging kumikislap sa sigla? Ang kanyang katawan ay bagong paligo at pinalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak, na wari’y isang lalaking bagong kasal. Paano pa aangat ang inyong mga paa upang lumisan, at iwan ang gayong kaakit-akit na bata?”
भीष्म उवाच
The verse appeals to compassion and moral responsibility: one should not harden the heart and abandon an innocent, vulnerable being. Bhishma uses beauty and tenderness as ethical persuasion, implying that dharma includes protection and care, not mere departure or indifference.
Bhishma addresses others who are about to leave a charmingly adorned child. He describes the child’s lotus-like, wide, lively eyes and his garlanded, freshly bathed appearance—like a newly-wedded bridegroom—to question how they can possibly walk away and abandon him.