Shloka 6
अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
एतदेव हि कार्पण्यं समग्रमसमीक्षितम् | यच्चेत् समी क्षयैव स्याद् भवेत् तस्मिंस्ततो गुण:
etad eva hi kārpaṇyaṁ samagram asamīkṣitam | yac cet samīkṣyaiva syād bhavet tasmiṁs tato guṇaḥ ||
Wika ni Śaunaka: “Ito nga ang kamalian ng duwag na kahinaan—kapag ang isang bagay ay sinasagupa nang buo nang hindi muna sinusuri. Ngunit kung ang isang gawain ay sinisimulan lamang matapos ang maingat na paghimay, ang pagninilay na iyon ang nagiging kabutihan nito. Sa buhay na may dharma, ang padalus-dalos na kilos na bunga ng pagkalito ay dapat sisihin, samantalang ang mapagnilay na pag-unawa ay pinupuri bilang isang birtud.”
शौनक उवाच
Educational Q&A
Acting without examining consequences and context is labeled kārpaṇya (weak, blameworthy irresolution), whereas acting after careful consideration (samīkṣya) is itself a guṇa (virtue) in the action.
Śaunaka comments in a didactic tone, contrasting unexamined, impulsive undertaking with reflective deliberation, framing the latter as ethically commendable within the Shānti Parva’s instruction on right conduct.