अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
शौनकने कहा--राजन्! तुमने ऐसी प्रतिज्ञा की है, इससे जान पड़ता है कि तुम्हारा मन पापकी ओरसे निवृत्त हो गया है; इसलिये मैं तुम्हें धर्मका उपदेश करूँगा; क्योंकि तुम श्रीसम्पन्न, महाबलवान् और संतुष्टचित हो। साथ ही स्वयं धर्मपर दृष्टि रखते हो ।।
śaunaka uvāca—rājan! tvayā īdṛśī pratijñā kṛtā; tasmāt pratīyate yat tava manaḥ pāpāt nivṛttam. ataḥ ahaṃ te dharmam upadiśāmi; yataḥ tvaṃ śrī-sampannaḥ, mahā-balavān, saṃtuṣṭa-cittaś ca; sārdhaṃ ca svayaṃ dharme dṛṣṭiṃ dharasi. purastād dāruṇo bhūtvā su-citrataram eva tat | anugṛhṇāti bhūtāni svena vṛttena pārthivaḥ ||
Wika ni Śaunaka: “O Hari! Yamang ginawa mong panata ay nagpapakitang ang iyong isip ay tumalikod na sa kasalanan; kaya’t tuturuan kita ng dharma. Sapagkat ikaw ay pinagpala ng kasaganaan, dakila ang lakas, at panatag ang loob; at ikaw rin ay tumitingin sa katuwiran sa sarili mong pagninilay. Tunay na kagila-gilalas kapag ang isang pinunong dating mabagsik ay yumayakap sa kahinahunan, at sa pamamagitan ng sarili niyang matuwid na asal ay nagkakaloob ng kalinga at pag-iingat sa lahat ng nilalang.”
शौनक उवाच
A ruler’s true excellence lies in turning away from wrongdoing and governing through dharma: even if once severe, the king becomes admirable when he adopts gentleness and benefits all beings through upright personal conduct.
Śaunaka addresses a king who has taken a morally significant vow, infers that the king’s mind has withdrawn from sin, and therefore begins to teach dharma, praising the rare transformation of a harsh ruler into a compassionate protector.