Shloka 19
Nārada–Vāyu–Śalmali Upākhyāna: Enmity with the Strong and the Primacy of Buddhi (नारद-वायु-शल्मलि उपाख्यानम्)
“वहाँ लोहेके समान चोंचवाले गीध और मोर तुझे नोच-नोचकर पीड़ा देंगे और उसके बाद भी नरकसे लौटनेपर तुझे किसी पापयोनिमें ही जन्म लेना पड़ेगा ।। यदिदं मन्यसे राजन् नायमस्ति कुतः पर: । प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये,“राजन! तू जो यह समझता है कि जब इसी लोकमें पापका फल नहीं मिल रहा है, तब परलोकका तो अस्तित्व ही कहाँ है? सो इस धारणाके विपरीत यमलोकमें जानेपर यमराजके दूत तुझे इन सारी बातोंकी याद दिला देंगे
yad idaṃ manyase rājan nāyam asti kutaḥ paraḥ | pratismārayitāras tvāṃ yamadūtā yamakṣaye ||
Wika ni Bhishma: “Doon, ang mga buwitre at mga pabo-real na may tuka na kasintigas ng bakal ay dudukot at dudurog sa iyo hanggang sa magdulot ng matinding sakit; at kahit makabalik ka mula sa impiyerno, sa isang makasalanang kapanganakan ka pa rin isisilang. O Hari! Kung iniisip mo, ‘Sa mundong ito’y hindi ko nakikita ang bunga ng kasalanan; paano pa magkakaroon ng kabilang-buhay?’—alamin mo: pagdating mo sa kaharian ni Yama, ang mga sugo ni Yama sa tahanan ni Yama ay magpapaalala sa iyo ng lahat ng gawaing ito at ng mga kahihinatnan nito.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral causality is not limited to what is immediately visible in this life; even if punishment is not seen here, accountability continues beyond death, where one is confronted with one’s deeds and their results.
Bhishma addresses a king who doubts the existence of the next world because he does not observe instant retribution for wrongdoing; Bhishma counters that in Yama’s realm the messengers of Yama will remind him of his actions, implying inevitable post-mortem judgment.