Shloka 93
शल्मलि–पवनसंवादः
The Dialogue of Śalmali and Pavana
ददाह पावक: क्रुद्धो युगान्ताग्निसमप्रभ: । नाना प्रकारके वन्य पशुओंसे भरे हुए उस निर्जन वनमें वह इधर-उधर भटकने लगा। इतनेही में प्रचण्ड पवनके वेगसे वृक्षोंमें परस्पर रगड़ होनेके कारण उस वनमें बड़ी भारी आग लग गयी। आग की बड़ी-बड़ी लपटें ऊपरको उठने लगीं। प्रलयकालकी संवर्तक अग्निके समान प्रज्वलित एवं कुपित हुए अग्निदेव लता
dadāha pāvakaḥ kruddho yugāntāgnisamaprabhaḥ |
Wika ni Bhīṣma: Sa tindi ng poot, nag-alab ang Diyos ng Apoy na wari’y apoy sa wakas ng panahon, at sinimulan niyang tupukin ang gubat na iyon. Sa pag-udyok ng marahas na hangin, nagkiskisan ang mga punò at sumiklab ang isang malaking sunog; umakyat ang naglalakihang liyab, at ang nagngangalit na Agni ay nilamon ang mga baging, sanga, at punò—gaya ng mapanirang apoy sa oras ng pagkalusaw ng daigdig.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses the image of end-of-age fire to show how anger and unleashed destructive forces rapidly expand and devastate entire environments; restraint and foresight are implied ethical necessities.
A fierce forest fire breaks out—fanned by strong winds and ignited by friction among trees—and Agni, described as wrathful and blazing like pralaya-fire, burns the forest’s vegetation.