Shloka 94
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
Devanagari script
अथास्य बुद्धिरभवद् विधिनाहं श्वजाघनीम् । भक्षयामि यथाकामं पूर्व संतर्प्प देवता:,इतनेहीमें उनके मनमें यह विचार उठा कि मैं कुत्तेकी जाँघके इस मांसको विधिपूर्वक पहले देवताओंको अर्पण करूँगा और उन्हें संतुष्ट करके फिर अपनी इच्छानुसार उसे खाऊँगा
Translation
Sa sandaling iyon, sumibol sa kanyang isip ang ganitong pasya: “Kakainin ko ang laman ng hita ng asong ito ayon sa wastong ritwal; una, iaalay ko muna sa mga diyos at pasasayahin sila, saka ko ito kakainin ayon sa aking nais.”
Word by Word
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अस्यof him / his
अस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
बुद्धिःthought, idea
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
Formfeminine, nominative, singular
अभवत्arose, occurred
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
Formimperfect (laṅ), 3rd, singular
विधिनाaccording to rule/rite
विधिना:
Karana
TypeNoun
Rootविधि
Formmasculine, instrumental, singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formnominative, singular
श्वजाघनीम्dog’s thigh (meat)
श्वजाघनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्वजाघनी
Formfeminine, accusative, singular
भक्षयामिI eat, I will eat
भक्षयामि:
TypeVerb
Rootभक्ष्
Formpresent (laṭ), 1st, singular
यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
कामम्desire; at will (in yathākāmam)
कामम्:
TypeNoun
Rootकाम
Formmasculine, accusative, singular
पूर्वम्first, beforehand
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
संतर्प्यhaving satisfied
संतर्प्य:
TypeVerb
Rootसंतृप्
Formabsolutive (क्त्वा/ल्यप्), parasmaipada (usage)
देवताःthe deities
देवताः:
Karma
TypeNoun
Rootदेवता
Formfeminine, accusative, plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes