Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 111
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
नच वक्चित् कृते कार्य कर्तारें समवेक्षते
na ca vakcit kṛte kārya kartāraṃ samavekṣate
Sinabi ni Bhishma: “At kapag nagawa na ang isang gawain, hindi dapat luminga-linga upang humanap ng taong ituturing na gumawa (na papupurihan o sisisihin).” Sa balangkas ng etika ng Śānti Parva, ang diwa nito ay pigilan ang isip sa pagkakapit, matapos ang pangyayari, sa usapin ng ‘gumawa’—lalo na sa udyok na magtalaga ng papuri o sisi—upang ang paghatol ay manatiling ayon sa dharma at hindi sa bugso ng damdamin.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not become obsessed, after an event, with pinpointing a single ‘doer’ to praise or blame; ethical clarity requires restraint from reactive attribution and a steadier view aligned with dharma.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct; here he offers a maxim about how one should regard actions and agency, discouraging post‑facto fixation on who should be labeled the agent.