Shloka 7
आपद्धर्मे राज्ञः नीतिः — Bharadvāja’s Counsel on Crisis-Statecraft (Śānti Parva 138)
Devanagari script
इयमापत् समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् । शीघ्रमन्यत्र गच्छाम: पन्था यावन्न दुष्यति,“बन्धुओ! जान पड़ता है कि इस जलाशयमें रहनेवाले सभी मत्स्योंपर संकट आ पहुँचा है; इसलिये जबतक हमारे निकलनेका मार्ग दूषित न हो जाय, तबतक शीघ्र ही हमें यहाँसे अन्यत्र चले जाना चाहिये
Translation
“Mga kapatid! Dumating na ang kapahamakan sa lahat ng nilalang na naninirahan sa tubig na ito. Kaya bago pa masira o madungisan ang ating daanang paglabas, magmadali tayong lumisan at magtungo sa ibang pook.”
Word by Word
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
आपत्calamity, danger
आपत्:
Karta
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Nominative, Singular
समुत्पन्नाarisen, occurred
समुत्पन्ना:
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-पद्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
सलिलौकसाम्of the water-dwellers
सलिलौकसाम्:
TypeNoun
Rootसलिलौकस्
FormMasculine, Genitive, Plural
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
गच्छामःwe go / let us go
गच्छामः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent (Lat), First, Plural, Parasmaipada
पन्थाःthe path, way
पन्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपथिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यावत्as long as, until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
दुष्यतिgets spoiled/tainted, becomes bad
दुष्यति:
TypeVerb
Rootदुष्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes