Sandhi–Vigraha in Āpada: The Mouse and the Cat (सन्धिविग्रहापदि—मूषकमार्जारसंवादः)
जो ब्राह्मणोंकी निन्दा करता है और उनका विनाश चाहता है, उसका जैसे सूर्योदय होनेपर अन्धकारका नाश हो जाता है, उसी प्रकार अवश्य ही पतन हो जाता है ।।
yo brāhmaṇānāṃ nindāṃ karoti teṣāṃ ca vināśaṃ cikīrṣati, tasya yathā sūryodaye tamaḥ praṇaśyati tathā niyataṃ patanaṃ bhavati. ihaiva phalam āsīnaḥ pratyākāṅkṣeta sarvaśaḥ; ye ye no na pradāsyanti tāṃs tāṃs tena abhiyāsyasi.
Sinabi ni Kāyavya: “Ang sinumang manira sa mga brāhmaṇa at magnasa ng kanilang pagkalipol ay tiyak na babagsak, gaya ng pagkalusaw ng dilim sa pagsikat ng araw. Kaya, maupo kayo rito at hangarin lamang ang agarang ‘gantimpala’ ng pandarambong: sinumang mangangalakal na hindi kusang magbibigay sa atin ng yaman, laban sa kanila kayo yuyukod sa mga pangkat at sasalakay.”
कायव्य उवाच
The passage warns that hostility toward Brāhmaṇas—figures representing sacred learning and dharmic authority—leads inevitably to downfall, as surely as darkness vanishes at sunrise. It frames moral causality (phala) as inescapable.
Kāyavya addresses his followers with a hard, pragmatic directive: remain focused on immediate gains from plunder, and if merchants do not voluntarily hand over wealth, then organize and attack them. The speech juxtaposes a moral warning with a plan of coercive violence.