Shloka 2
Devanagari script
त॑ कार्मुकधरं दृष्टवा श्रमार्त क्षुधितं तदा । समेत्य ऋषयस्तस्मिन् पूजां चक्कुर्यथाविधि,वे परिश्रमसे पीड़ित और भूखसे व्याकुल हो रहे थे। उस अवस्थामें धनुष धारण किये राजा सुमित्रको देखकर बहुत-से ऋषि उनके पास आये और सबने मिलकर उनका विधिपूर्वक स्वागत-सत्कार किया
Translation
Noon, nakita ang haring may tangan sa busog na pagód sa paglalakbay at pinahihirapan ng gutom. Nang mamataan si Haring Sumitra na may dalang busog sa gayong kalagayan, maraming rishi ang lumapit at sama-samang tumanggap at gumalang sa kanya ayon sa wastong ritwal.
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
कार्मुकधरम्bow-bearing
कार्मुकधरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकार्मुकधर
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
श्रमार्तम्afflicted by fatigue
श्रमार्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रमार्त
FormMasculine, Accusative, Singular
क्षुधितम्hungry
क्षुधितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्षुधित
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
समेत्यhaving come together / approaching
समेत्य:
TypeVerb
Rootसम्-इ
Formल्यप् (absolutive/gerund), सम्
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
तस्मिन्in him / with regard to him
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पूजाम्honour, worship
पूजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूजा
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
चक्रुःthey performed / did
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ
Formलिट् (perfect), Third, Plural, Parasmaipada
यथाविधिaccording to rule, duly
यथाविधि:
TypeIndeclinable
Rootयथा-विधि
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes