Shloka 7
Āśā-prabhava (आशाप्रभव) — On the Rise and Power of Hope/Expectation
Sumitra Itihāsa Begins
भीष्मजीने कहा--दूसरोंको मान देनेवाले महाराज! भरतनन्दन! पहले इन्द्रप्रस्थमें (राजसूययज्ञके समय) भाइयोंसहित तुम्हारी वैसी अदभुत श्री-सम्पत्ति
bhīṣma uvāca—parān mānayitā rājan bharatanandana! pūrvam indraprasthe rājasūyayajñasamaye bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ tava tādṛśīm adbhutāṃ śrī-sampattiṃ, sā parama-uttamā sabhāṃ ca samṛddhiṃ ca dṛṣṭvā santapto duryodhanaḥ kaurava-sabhāyāṃ niṣaṇṇaḥ pituḥ dhṛtarāṣṭrasya gāḍhāṃ cintāṃ prakaṭayām āsa—sarvāṃ manovyathāṃ kathayām āsa. sabhāyāṃ sa yad avadat tat sarvaṃ śṛṇu. śrutvā hi dhṛtarāṣṭro duryodhana-vacas tadā, abravīt karṇa-sahitaṃ duryodhanam idaṃ vacaḥ.
Wika ni Bhishma: “O hari na marunong magbigay-galang sa iba, O ligaya ng angkan ng Bharata! Noong una, sa Indraprastha sa panahon ng handog na Rajasuya, si Duryodhana ay napaso sa loob ng dibdib nang makita niya ang iyong kagila-gilalas na karangyaan kasama ng iyong mga kapatid—ang iyong pinakadakilang bulwagan ng kapulungan at ang iyong kasaganaan. Nakaupo sa korte ng mga Kuru, inihayag niya sa kanyang amang si Dhritarashtra ang malalim niyang pangamba, at ibinunyag ang buong pighati ng kanyang isip. Ngayon pakinggan ninyo ang lahat ng sinabi niya sa kapulungang iyon. Sapagkat noon, si Dhritarashtra, matapos marinig ang mga salita ni Duryodhana, ay nagsalita kay Duryodhana—kasama si Karna—sa ganitong paraan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how envy and wounded pride arise from comparing oneself to another’s prosperity, and how such inner agitation—if indulged—spills into public counsel and political decisions, becoming a seed of wider conflict. It implicitly commends the opposite disposition: honoring others and remaining steady amid others’ success.
Bhishma frames a flashback: after seeing the Pandavas’ grandeur at Indraprastha during the Rajasuya, Duryodhana becomes distressed and, in the Kuru court, confides his anxiety to Dhritarashtra. Dhritarashtra then responds to Duryodhana in the presence of Karna.