Shloka 29
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
अपां राज्येडसुराणां च विदधे वरुणं प्रभुम् मृत्युं प्राणेश्वरमथो तेजसां च हुताशनम्
apāṃ rājyed asurāṇāṃ ca vidadhe varuṇaṃ prabhum | mṛtyuṃ prāṇeśvaram atho tejasāṃ ca hutāśanam ||
Sinabi ni Vasuharoma: Itinatag Niya si Varuṇa bilang panginoon ng mga tubig at ng nasasakupan ng mga Asura; itinalaga Niya ang Kamatayan bilang panginoon ng mga hininga ng buhay; at ibinigay Niya sa Diyos ng Apoy (Hutāśana) ang pamumuno sa liwanag at lakas. Ipinahihiwatig ng sipi na ito ang makatarungang kaayusan ng sansinukob: ang mga kapangyarihan ay hindi basta-basta, kundi mga tungkuling itinalaga upang gumana ang daigdig sa wastong pamamahala at pagpipigil.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the universe is sustained by an ordered distribution of authority: each cosmic force has a defined jurisdiction (waters, life-breath, radiance). This models dharma as rightful placement of power and responsibility rather than arbitrary dominance.
Vasuharoma describes how a supreme ordainer assigns rulership: Varuṇa is set over waters (and the Asuras’ realm), Death over the life-breaths of beings, and Agni over tejas. It is a catalog of cosmic appointments illustrating structured governance of the world.