Shloka 54
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
यश्न वेदप्रसूतात्मा स धर्मो गुणदर्शन: । धर्मप्रत्यय उद्दिष्टो यथाधर्म कृतात्मभि:
yaś ca vedaprasūtātmā sa dharmo guṇadarśanaḥ | dharmapratyaya uddiṣṭo yathādharma kṛtātmabhiḥ ||
Wika ni Bhishma: Yaong ang pinakadiwa ay nahahayag mula sa mga Veda, iyon ang tinatawag na Dharma. Ang Dharma ay di-maiiwasang nagpapakita ng sarili nitong mga katangian—ang mga kapakinabangang bunga nito. Kaya naman, ang mga taong may dalisay na asal ay nagtakda ng parusa na nakasalig sa pagtitiwala sa Dharma, at ipinatutupad ayon sa Dharma mismo.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is rooted in Vedic revelation and is self-validating through its visible fruits; hence social discipline and punishment should be grounded in dharmic conviction and applied strictly in accordance with Dharma.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous rule and conduct, Bhishma explains to Yudhishthira the basis of Dharma and why the wise prescribe danda (punishment) not as mere force but as a dharma-based instrument of order.