Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
सचिवेनापनीतं ते विदुषा प्राज्ञमानिना । तब मृगराजने सेवकोंको आज्ञा दी कि चोरका पता लगाओ। तब जिनकी यह करतूत थी
sacivenāpanītaṃ te viduṣā prājñamāninā | tataḥ mṛgarājena sevakān ājñā dī—coraṃ paryeṣata | tataḥ yeṣāṃ eṣā kartūt āsīt te eva janāḥ tasmin māṃse siṃhaṃ nyavedayan—“mahārāja! ātmānaṃ atyanta-buddhimantaṃ paṇḍitaṃ ca manyamānaḥ tava saciva eva etat māṃsam apāharat” || (49) kṛta-saroṣas tv atha śārṭūlaḥ śrutvā gomāyu-cāpalam ||
Wika ni Bhīṣma: “Ang laman na iyon ay tinangay ng isang ministro—marunong, ngunit palalo sa pag-aakalang siya’y tunay na pantas. Kaya iniutos ng haring leon sa kanyang mga tauhan na hanapin ang magnanakaw. Ngunit ang mismong mga gumawa ng kasalanan ang lumapit at nagsumbong sa leon tungkol sa laman, na nagsasabing: ‘Mahal na Hari! Ang inyong ministro—na nag-aakalang siya’y lubhang matalino at iskolar—ang siyang nagnakaw ng laman na ito.’ Nang marinig ang kapal ng mukhang gaya ng asong-gubat, nag-alab sa galit ang leon.”
भीष्म उवाच
The passage warns that wrongdoing is often hidden through scapegoating—especially by blaming respected officials—and that self-conceit (prājñamāna) combined with deceit undermines righteous governance. A king must investigate carefully rather than accept convenient accusations.
A piece of meat is stolen. The lion-king orders his servants to find the thief. The actual culprits try to divert blame by accusing the minister, portraying him as a proud ‘wise man.’ Hearing this jackal-like impudence, the fierce beast becomes angry.