Shloka 253
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
अर्था: प्रत्यवसीदन्ति तथानर्था भवन्ति च । गणके मुख्य-मुख्य व्यक्तियोंको परस्पर मिलकर समस्त गणराज्यके हितका साधन करना चाहिये; अन्यथा यदि संघमें फूट होकर पृथक्-पृथक् कई दलोंका विस्तार हो जाय तो उसके सभी कार्य बिगड़ जाते और बहुत-से अनर्थ पैदा हो जाते हैं
arthāḥ pratyavasīdanti tathānarthā bhavanti ca |
Wika ni Bhishma: Kapag nawala ang pagkakabuklod ng isang pamayanan, ang mga makatarungang layunin at yaman nito ay lumulubog sa kabiguan, at sa halip ay sumisibol ang mga kapahamakan. Kaya ang mga pangunahing pinuno ng isang gaṇa o konseho ay dapat kumilos nang magkakasundo para sa kabutihang panlahat; ngunit kung mabiyak ang kapisanan at lumawak ang mga naglalabang paksyon, guguho ang mga gawain nito at maraming pinsala ang isisilang.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Collective welfare depends on unity: when leaders cooperate, shared goals (artha) are achieved; when factions form, objectives fail and harms (anartha) multiply.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and public policy, Bhishma advises the listener on how councils or republic-like assemblies should function—warning that internal division destroys effectiveness and invites calamity.