Shloka 53
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
भीष्म उवाच स तद्वचः शत्रुनिबर्हणे रत- स्तथा चकारावितथं बृहस्पते: । चचार काले विजयाय चारिहा वशं च शत्रूननयत् पुरंदर:,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठिर! शत्रुओंके संहारमें तत्पर रहनेवाले शत्रुनाशक इन्द्रने बृहस्पतिजीका वह यथार्थ वचन सुनकर वैसा ही किया। उन्होंने उपयुक्त समयपर विजयके लिये यात्रा की और समस्त शत्रुओंको अपने अधीन कर लिया
bhīṣma uvāca | sa tadvacaḥ śatrunibarhaṇe rataḥ tathā cakārāvitathaṁ bṛhaspateḥ | cacāra kāle vijayāya cārihā vaśaṁ ca śatrūn anayat purandaraḥ ||
Wika ni Bhishma: Si Indra, ang tagapagwasak ng mga kaaway, na laging masigasig sa pagpigil sa mga kalaban, ay nakinig sa tapat na payo ni Brihaspati at kumilos nang ganap ayon dito. Umalis siya sa wastong panahon upang makamit ang tagumpay, at si Purandara, ang manlulupig ng kaaway, ay nagpasuko sa lahat ng kanyang mga kalaban sa ilalim ng kanyang kapangyarihan. Ang aral ay ito: ang tagumpay sa makatarungang tunggalian ay hindi lamang bunga ng lakas, kundi ng pakikinig sa marunong na patnubay at ng pagpili ng tamang oras upang kumilos.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Victory and effective governance arise from following truthful, expert counsel and acting at the proper time (kāla). Strength alone is insufficient; disciplined strategy guided by wisdom leads to successful subjugation of hostile forces.
Bhishma tells Yudhishthira that Indra listened to Brihaspati’s accurate advice, acted accordingly, marched at the right moment for victory, and thereby brought his enemies under control.