Shloka 37
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
एकैकमेषां निष्पिष्य शिष्टेषु निपुणं चरेत् । न तु शक्तो5पि मेधावी सवनिवारभेन्नूप:,पुरंदर! बहुत-से शत्रुओंपर एक ही साथ आक्रमण नहीं करना चाहिये। साम, दान, भेद और दण्डके द्वारा इन शत्रुओंमेंसे एक-एकको बारी-बारीसे कुचलकर शेष बचे हुए शत्रुको पीस डालनेके लिये कुशलतापूर्वक प्रयत्न आरम्भ करे। बुद्धिमान् राजा शक्तिशाली होनेपर भी सब शत्रुओंको कुचलनेका कार्य एक ही साथ आरम्भ न करे
ekaikameṣāṁ niṣpiṣya śiṣṭeṣu nipuṇaṁ caret | na tu śakto 'pi medhāvī sarvān ārabhen nṛpaḥ purandara |
Wika ni Bhīṣma: “Huwag salakayin ang maraming kaaway nang sabay-sabay. Sa halip, sa pamamagitan ng mga kilalang kasangkapan ng pamamahala—pakikipagkasundo, pagbibigay, pagpapabaha-bahagi, at pagpaparusa—durugin sila isa-isa; at pagkatapos, sa sanay na husay, humarap sa mga natitira. Kahit ang haring marunong, bagaman makapangyarihan, ay hindi dapat magsimulang supilin ang lahat ng kaaway nang minsanan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should apply policy with restraint and sequencing: do not open multiple fronts at once; instead neutralize opponents one by one through conciliation, incentives, division, and, when necessary, force.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king on governance and political strategy, advising a methodical approach to dealing with hostile powers rather than simultaneous confrontation.