उपायधर्म-सेनायोगः
Upāya-dharma and Senāyoga: Expedient Ethics & Army Deployment
भीष्म उवाच सत्येन हि स्थितो धर्म उपपत्त्या तथा परे । साध्वाचारतया केचित् तथैवौपयिकादपि,भीष्मजीने कहा--राजन! किन्हींका मत है कि धर्म सत्यसे ही स्थिर रहता है। दूसरे लोग युक्तिवादसे ही धर्मकी प्रतिष्ठा मानते हैं। किसी-किसीके मतमें श्रेष्ठ आचरणसे ही धर्मकी स्थिति है और कितने ही लोग यथासम्भव साम-दान आदि उपायोंके अवलम्बनसे भी धर्मकी प्रतिष्ठा स्वीकार करते हैं
bhīṣma uvāca satyena hi sthito dharma upapattyā tathā pare | sādhvācāratayā kecit tathaivaupāyikād api ||
Wika ni Bhishma: O Hari, may ilan na naniniwalang ang dharma ay tumitibay lamang sa katotohanan. Ang iba nama’y nagsasabing ang dharma ay naitatatag sa pamamagitan ng matinong pangangatwiran at wastong pagpapatunay. May nagsasabi ring ang dharma’y nananatili sa marangal na asal at huwarang pagsasabuhay; at marami rin ang tumatanggap na ang dharma ay maaaring itaguyod sa pamamagitan ng mga praktikal na paraan—gaya ng pakikipagkasundo at pagbibigay—ayon sa hinihingi ng pagkakataon.
भीष्म उवाच