Shloka 2

ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्

Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief

Devanagari script

तत्र ते सुमहात्मानो न्‍्यवसन्‌ पाण्डुनन्दना: । शौचं निवर्तयिष्यन्तो मासमात्र बहिः पुरात्‌,तदनन्तर वे महामनस्वी पाण्डव आत्मशुद्धिका सम्पादन करनेके लिये एक मासतक वहीं (गंगातटपर) नगरसे बाहर टिके रहे

Transliteration

tatra te sumahātmāno nyavasan pāṇḍunandanāḥ | śaucaṃ nivartayiṣyanto māsamātraṃ bahiḥ purāt |

Translation

Doon, ang mga anak ni Pāṇḍu na dakila ang loob ay nanatili sa labas ng lungsod sa loob ng isang buong buwan, na naglalayong tapusin ang mga ritwal ng paglilinis. Pagkaraan ng malaking digmaan, sinadya nilang yakapin ang pagpipigil at ritwal na kalinisan, hinahanap ang pagdalisay sa loob at labas bago muling humarap sa buhay-bayan at pamamahala.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सुमहात्मानः: very great-souled
• सुमहात्मानः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सुमहात्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• न्यवसन्: dwelt, stayed
• Type: Verb
• Root: अवस् (वस्)
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada

• पाण्डुनन्दनाः: sons of Pāṇḍu
• पाण्डुनन्दनाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डुनन्दन
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• शौचम्: purification, cleanliness
• शौचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शौच
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• निवर्तयिष्यन्तः: intending to perform/bring about (purification)
• निवर्तयिष्यन्तः: Karta
• Type: Verb
• Root: निवर्तयिष्यत् (निवर्तय् + इष्य)
• Form: Masculine, Nominative, Plural, Future active participle (कर्तरि भविष्यत्)

• मासमात्रम्: for just one month
• मासमात्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मासमात्र
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• बहिः: outside
• बहिः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: बहिः

• पुरात्: from the city/town
• पुरात्: Apadana
• Type: Indeclinable
• Root: पुर

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Pāṇḍavas
• Pāṇḍu
• the city (pura)