Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

रणभूमिवर्णनम् — Devāsuropama-yuddha and the ‘River’ Metaphor of the Battlefield

एत एव समाजममुर्युद्धाय भरतर्षभ । एवं विभज्य राजेन्द्र मद्रराजवशे स्थिता:

eta eva samājam amur yuddhāya bharatarṣabha | evaṁ vibhajya rājendra madrarājavaśe sthitāḥ ||

Sinabi ni Sañjaya: “Kaya nga, O toro sa angkan ng mga Bharata, inayos nila ang hukbong iyon para sa labanan. Matapos hatiin ang mga puwersa sa ganitong paraan, O hari, tumindig sila sa ilalim ng utos at pamamahala ng hari ng Madra.”

एतेthese (men/ones)
एते:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
समाजम्assembly/muster
समाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमाज
FormMasculine, Accusative, Singular
अमुःthat one (yonder)
अमुः:
Karta
TypePronoun
Rootअदस्
FormMasculine, Nominative, Singular
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Dative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
एवम्thus/in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
विभज्यhaving divided/apportioned
विभज्य:
TypeVerb
Rootवि-भज्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootराज-इन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
मद्रराजवशेunder the control/power of the king of Madra
मद्रराजवशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमद्र-राज-वश
FormMasculine, Locative, Singular
स्थिताःstood/placed; remained
स्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
B
Bharatas (Kuru lineage)
M
Madra
K
King of Madra (Śalya)
A
army/host (samāja)