Shloka 43
व्यवहारं गदायुद्धे पार्थिवस्थ च पातनम् | तदाख्याय तत: सर्वे द्रोणपुत्रस्य भारत ।। (वार्तिका दुःखसंतप्ता: शोकोपहतचेतस: ।) ध्यात्वा च सुचिरं काल॑ जम्मुराता यथागतम्,उन संदेशवाहकोंने आकर द्रोणपुत्र अश्वत्थामासे यथावत् समाचार कह सुनाया। भारत! गदायुद्धमें भीमसेनका जैसा व्यवहार हुआ तथा राजाको जिस प्रकार धराशायी किया गया, वह सारा वृत्तान्त द्रोणपुत्रको बताकर दुःखसे संतप्त हो वे बहुत देरतक चिन्तामें डूबे रहे। फिर शोकसे व्याकुलचित्त एवं आर्त होकर जैसे आये थे वैसे चले गये
sañjaya uvāca |
vyavahāraṃ gadāyuddhe pārthivasya ca pātanam |
tad ākhyāya tataḥ sarve droṇaputrasya bhārata ||
(vārtikā: duḥkhasaṃtaptāḥ śokopahatacetasaḥ |
dhyātvā ca suciraṃ kālaṃ jagmur āgatā yathāgatam ||)
Sinabi ni Sañjaya: “O Bhārata, matapos isalaysay sa anak ni Droṇa ang lahat—kung paano isinagawa ang tunggalian ng pamalo at kung paano ibinagsak ang hari—ang mga sugo, na sinusunog ng dalamhati at tinamaan ang diwa ng pighati, ay matagal na nagmuni-muni. Pagkaraan, sa pagkabalisa at pagdaing, sila’y umalis na gaya ng kanilang pagdating.”
संजय उवाच