Shloka 71
Duryodhana-śibira-praveśaḥ — The Pāṇḍavas Enter the Kaurava Camp; The Burning of Arjuna’s Chariot
ततः प्राध्मापयन् शड्खान् पाउ्चजन्यं च माधव: । ह्ृष्टा दुर्योधन दृष्टवा निहतं पुरुषर्षभ
tataḥ prādhmāpayan śaṅkhān pāñcajanyaṃ ca mādhavaḥ | hṛṣṭā duryodhanaṃ dṛṣṭvā nihataṃ puruṣarṣabha ||
Wika ni Sañjaya: Pagkaraan nito, ipinahihip ni Mādhava (Kṛṣṇa) ang mga kabibe—lalo na ang Pāñcajanya. Nang makita nilang napatay na si Duryodhana, ang “toro” sa hanay ng mga tao, napuno ng pagdiriwang ang mga mandirigma; sapagkat ang pagbagsak ng pinunong di-matuwid ay hudyat na nalalapit nang matapos ang bigat ng digmaan at maibabalik ang wastong kaayusan.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames the fall of an adharma-driven ruler as a turning point: righteous order is reaffirmed when tyranny and obstinacy meet their due end, and the conch-blast functions as a public signal of moral and strategic resolution.
After Duryodhana’s death, Kṛṣṇa has the conches blown—his own Pāñcajanya prominent—while the onlookers rejoice upon seeing Duryodhana slain; Sañjaya reports this to Dhṛtarāṣṭra.