Shloka 8
Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)
स्वज्रं प्रच्छन्नशिरसं कम्बुग्रीवं प्रियंवदम् । व्याकोशपपक्राक्षं व्याप्रास्यं मेरुगौरवम्
svajaṃraṃ pracchannaśirasaṃ kambugrīvaṃ priyaṃvadam | vyākośapapakrakṣaṃ vyāprāsyaṃ merugauravam
Sinabi ni Sañjaya: “(Namasdan niya) ang isang may ulong natatakpan, may leeg na tila kabibe ng sankha, at may pananalitang kaaya-aya; ang mga mata’y nakadilat nang malaki at hindi mapakali, ang bibig ay nakanganga na wari’y nasa marahas na pag-igting—taglay ang bigat at kamahalan na tulad ng Bundok Meru.” Sa salaysay ng digmaan, ang ganitong pinatinding paglalarawan sa anyo ay nagsisilbing hudyat na etikal: itinatanghal nito ang nakapanghihilakbot na presensya at sindak na idinudulot, at ipinapaalala na ang panlabas na lakas at pangamba ay bahagi ng moral na bigat ng larangan, kung saan sinusubok ang paghatol at katatagan sa gitna ng nakalulunod na puwersa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how the battlefield magnifies appearances—majesty, terror, and auspicious bodily marks—testing inner steadiness. Ethical discernment (dharma-buddhi) must not be overwhelmed by mere outward power or fearsome spectacle.
Sañjaya is describing a formidable figure seen in the war context, detailing physical traits—covered head, conch-like neck, pleasing speech, wide eyes, gaping mouth—and likening the person’s gravity and grandeur to Mount Meru.