Shloka 41
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
Devanagari script
अमन्यत स्थित होन॑ प्रहरिष्यन्तमाहवे । अतो न प्राहरत् तस्मै पुनरेव तवात्मज:,उसने यही समझा कि रणक्षेत्रमें भीमसेन अब मुझपर प्रहार करनेके लिये खड़े हैं; अतः बचनेकी ही चेष्टामें संलग्न होकर आपके पुत्रने पुन: उनपर प्रहार नहीं किया
Transliteration
amanyata sthito 'haṁ prahariṣyantam āhave | ato na prāharat tasmai punar eva tavātmajaḥ ||
Translation
Wika ni Vāyu: “Inakala niya, ‘Nakatayo ako rito, at sa labang ito si Bhīmasena ay handa nang humampas sa akin.’ Kaya, dahil sa pagtuon lamang sa pagliligtas sa sarili, ang iyong anak ay hindi na siya muling hinampas.”
Word by Word
अमन्यतthought, supposed
अमन्यत:
Karta
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, Parasmaipada
स्थितम्standing, stationed
स्थितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्था (स्थित)
FormMasculine, Accusative, Singular
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (एन्-)
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रहरिष्यन्तम्about to strike
प्रहरिष्यन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootहृ (प्रहरिष्यत्)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (future active participle)
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआहव
FormMasculine, Locative, Singular
अतःtherefore
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
प्राहरत्struck
प्राहरत्:
Karta
TypeVerb
Rootहृ (प्राहरत्)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, Parasmaipada
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Dative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तवyour
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
आत्मजःson
आत्मजः:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मज
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaB
BhīmasenaD
DuryodhanaD
DhṛtarāṣṭraR
raṇakṣetra (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes