Shloka 173
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
को न्वेष संयुगे प्राज्ञ: पुनर्दन्द्धे समाह्नयेत् । इस दुर्योधनकी सेना मारी गयी थी। यह परास्त हो गया था और अब राज्य पानेसे निराश हो वनमें चला जाना चाहता था; इसीलिये भागकर पोखरेमें छिपा था, ऐसे हताश शत्रुको कौन बुद्धिमान् पुरुष समरांगणमें द्वन्ध-युद्धके लिये आमन्त्रित करेगा?
ko nveṣa saṁyuge prājñaḥ punar dvan-dve samāhvayet |
Sinabi ni Vāyu: “Sino, kung marunong, ang muling tatawag sa labanan upang maghamon sa isang kaaway na dati nang nadurog? Napatay na ang hukbo ni Duryodhana; siya’y natalo, at sa kawalan ng pag-asa na mabawi ang kaharian ay nais nang umurong sa gubat. Kaya siya tumakas at nagtago sa isang lawa. Anong maingat na tao ang mag-aanyaya sa isang wasak at walang pag-asang kaaway sa isang tunggaliang mag-isa sa gitna ng larangan?”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse stresses prudence and ethical restraint in warfare: a wise person does not seek glory by challenging a foe who is already broken, defeated, and without hope—such a duel would be unnecessary and morally questionable.
Vāyu comments on Duryodhana’s condition after his army’s destruction: defeated and despairing of kingship, he flees and hides in a pond, intending to abandon the struggle; the speaker questions why anyone would now call him out for a formal duel.