Vṛddha-kanyā-carita and Balarāma’s Kurukṣetra Inquiry (वृद्धकन्या-चरितम् / कुरुक्षेत्रफल-प्रश्नः)
तेषां क्षुधापरीतानां नष्टा वेदाभिधावताम्
teṣāṁ kṣudhāparītānāṁ naṣṭā vedābhidhāvatām
Sinabi ni Vaiśampāyana: Para sa mga taong iyon, na nilamon ng gutom at nagmamadaling maghanap ng makakain, nawala ang kanilang pagdama sa Veda—ang naaalalang aral at ang malinaw na patnubay nito. Sa sukdulang pangangailangan, maging ang banal na kaalaman ay maaaring matabingan, at nahahayag kung paanong ang pighating pangkatawan ay nakapagpapayanig sa disiplina at sa katatagan ng asal.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how severe physical deprivation—especially hunger—can overpower memory, discipline, and moral-spiritual orientation. It cautions that sustaining dharma often requires addressing basic human needs; otherwise, even learned people may lose clarity and restraint.
In the aftermath and strain of war, certain people are depicted as afflicted by hunger and rushing about for relief. In that desperate state, their Vedic learning/awareness is said to have been lost—an image of social and inner disintegration under extreme hardship.