Shloka 19
Vṛddha-kanyā-carita and Balarāma’s Kurukṣetra Inquiry (वृद्धकन्या-चरितम् / कुरुक्षेत्रफल-प्रश्नः)
प्रस्ुतासि महाभागे सरसो ब्रह्मण: पुरा,“महाभागे! तुम पूर्वकालमें ब्रह्माजीके सरोवरसे प्रकट हुई हो। सरिताओंमें श्रेष्ठ सरस्वती! कठोर व्रतका पालन करनेवाले मुनि तुम्हारी महिमाको जानते हैं। प्रियदर्शने! तुम सदा मेरा भी प्रिय करती रही हो; अतः वरवर्णिनि! तुम्हारा यह लोकभावन महान पुत्र तुम्हारे ही नामपर “सारस्वत” कहलायेगा
prasūtāsi mahābhāge saraso brahmaṇaḥ purā | saritāṃ śreṣṭhe sarasvati kaṭhora-vrata-pālināḥ munayas tava mahimānaṃ viduḥ | priya-darśane tvaṃ sadā mama api priyaṃ karoti | ataḥ vara-varṇini ayaṃ loka-bhāvanaḥ mahān putras tavaiva nāmnā “sārasvata” iti khyātiṃ gamiṣyati ||
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O marangal na ginang, noong unang panahon ay sumibol ka mula sa lawa ni Brahmā. O Sarasvatī, pinakadakila sa mga ilog, nalalaman ng mga muni na mahigpit sa kanilang mga panata ang iyong kadakilaan. O kaibig-ibig pagmasdan, lagi mo rin akong pinagpapala. Kaya, O may magandang kutis, ang dakilang anak na ito—na magdudulot ng kabutihan sa daigdig—ay tatawagin sa mismong pangalan mo: ‘Sārasvata.’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links spiritual greatness with recognized austerity and sacred origin: Sarasvatī’s sanctity is affirmed by sages, and the act of naming a beneficent son after her underscores how identity and renown are grounded in revered sources and virtues.
Vaiśaṃpāyana praises Sarasvatī, recalling her emergence from Brahmā’s lake and her esteem among ascetic sages, and declares that a great, world-benefiting son will be known by her name as ‘Sārasvata.’