Shloka 51

वैशम्पायन उवाच तेषां तद्‌ वचन श्रुत्वा सिद्धानां देवल: पुनः । आनुपूर्व्येण लोकांस्तान्‌ सर्वानवततार ह,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! उन सिद्धोंकी बात सुनकर देवलमुनि पुनः क्रमशः उन सभी लोकोंमें होते हुए नीचे उतर आये

vaiśampāyana uvāca teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā siddhānāṃ devalaḥ punaḥ | ānupūrvyena lokāṃs tān sarvān avatātāra ha ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Hari, nang marinig ni Devala ang mga salitang iyon ng mga Siddha, muli siyang bumaba—dumaan sa lahat ng mga daigdig na iyon ayon sa wastong pagkakasunod—hanggang sa makarating siya sa ibaba.” Ipinakikita ng salaysay ang paggalang sa mga ganap na nagising at ang maayos, disiplinadong pagkilos ng taong sumusunod sa mas mataas na payo kaysa sa bugso ng damdamin.

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचनम्speech; words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
सिद्धानाम्of the Siddhas (perfected beings)
सिद्धानाम्:
TypeNoun
Rootसिद्ध
FormMasculine, Genitive, Plural
देवलःDevala (sage)
देवलः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवल
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
आनुपूर्व्येणin due order; sequentially
आनुपूर्व्येण:
Karana
TypeNoun
Rootआनुपूर्व्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
लोकान्worlds; realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
अवततारdescended
अवततार:
TypeVerb
Rootअव-तॄ
FormPerfect, Third, Singular
indeed; (emphatic particle)
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Devala
S
Siddhas
L
lokāḥ (worlds/realms)

Educational Q&A

The verse highlights deference to spiritually accomplished beings (Siddhas) and the virtue of acting in an orderly, disciplined manner—Devala follows their words and proceeds step by step rather than rashly.

After hearing the Siddhas’ statement, the sage Devala begins his return journey, descending through the various realms in sequence until he comes down to the lower world.