Shloka 12
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्दी: समाहित: । भारत! संन्यासीके रूपमें वहाँ आये हुए महामुनि जैगीषव्यको देखकर देवल उनके प्रति अत्यन्त गौरव और महान् प्रेम प्रकट करते तथा यथाशक्ति शास्त्रीय विधिसे एकाग्रचित्त हो उनका पूजन (आदर-सत्कार) किया करते थे। बहुत वर्षोतक उन्होंने ऐसा ही किया ।। कदाचित् तस्य नृपते देवलस्य महात्मन:
ṛṣidṛṣṭena vidhinā samā bahvīḥ samāhitaḥ | bhārata! saṃnyāsike rūpeṇa tatra āgatam mahāmuniṃ jaigīṣavyaṃ dṛṣṭvā devalaḥ tasya prati atyantaṃ gauravaṃ mahān prema ca prakāśayan yathāśakti śāstrīya-vidhinā ekāgracitto bhūtvā tasya pūjanaṃ (ādara-satkāraṃ) karoti sma | bahūn varṣān tādṛśam eva cakāra || kadācit tasya nṛpate devalasya mahātmanaḥ
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Ayon sa ritwal na nakita at itinakda ng mga rishi, si Devala—matatag ang isip—O Bhārata, tuwing makita niya ang dakilang pantas na si Jaigīṣavya na dumating doon sa anyo ng isang saṃnyāsin, ipinahahayag niya ang lubos na paggalang at malalim na pagmamahal. Sa abot ng kanyang makakaya, na may pusong nakatuon at ayon sa pamamaraang itinatag ng mga kasulatan, sinasamba at pinararangalan niya ito. Sa loob ng maraming taon, gayon ang kanyang ginawa. At minsan, hinggil sa marangal na si Devala, O hari…
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is shown through sustained, disciplined reverence: honoring the worthy (especially sages and renunciants) with focused mind, affection, and scripturally guided conduct, consistently over time and within one’s means.
Vaiśampāyana describes how Devala repeatedly and for many years welcomed and worshiped the great sage Jaigīṣavya, who appeared in the form of a renunciant; the verse then signals a forthcoming turning point with “on one occasion…”