Shloka 22
शल्यस्य सेनापत्याभ्युपगमः | Śalya’s Acceptance of Command
'ट्रौपदी अपने पतियोंके अभीष्ट मनोरथकी सिद्धिके लिये बड़ी कठोर तपस्या करती है और वसुदेवनन्दन श्रीकृष्णकी सगी बहन सुभद्रा मान और अभिमानको दूर फेंककर सदा दासीकी भाँति द्रौपदीकी सेवा करती है। इस प्रकार इन सारे कार्योंके रूपमें वैरकी आग प्रज्वलित हो उठी है, जो किसी प्रकार बुझ नहीं सकती ।।
abhimanyor vināśena sa sandheyaḥ kathaṃ mayā | kathaṃ ca rājā bhuktvemāṃ pṛthivīṃ sāgarāmbarām ||
Sinabi ni Sañjaya: “Si Draupadī ay nagsasagawa ng napakahigpit na pag-aayuno at pagninilay upang matupad ang minimithi ng kanyang mga asawa. At si Subhadrā, tunay na kapatid ni Śrī Kṛṣṇa na anak ni Vasudeva, ay itinapon ang dangal at pagmamataas, at laging naglilingkod kay Draupadī na parang isang aliping babae. Sa gayon, sa anyo ng lahat ng gawaing ito, ang apoy ng poot at alitan ay nagliyab—na hindi mapapatay sa anumang paraan. Nang mapuksa si Abhimanyu, paano pa ako makagagawa ng pakikipagkasundo? At paano magkakasiya ang hari, matapos lasapin at pagharian ang daigdig na ito—na ang karagatan ang tila kasuutan nito?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that certain acts—especially the unjust killing of the young and valiant—can shatter the moral basis for peace. It also critiques royal complacency: even after possessing the whole earth, a king cannot attain true satisfaction when his rule is stained by grievous wrongdoing and its consequences.
Sañjaya reflects on the aftermath of Abhimanyu’s death, implying that the outrage and sorrow it caused make any settlement impossible. He further questions how the king could feel secure or content in sovereignty over the ocean-girt earth when such a catastrophic wrong has occurred.