Shloka 16
बदरपाचन-तीर्थमाहात्म्यम् | Badarapācana Tīrtha Māhātmya
Indratīrtha and the Austerities of Srucāvatī & Arundhatī
सर्वभूतक्षयो मा भूत् सम्पादय विभोडनलम् । निष्पाप नरेश! जब शमीके गर्भमें छिप जानेके कारण कहीं अग्निदेवका दर्शन नहीं हो रहा था और सम्पूर्ण जगतके प्रकाश अथवा दृष्टिशक्तिके विनाशकी घड़ी उपस्थित हो गयी, तब सब देवता सर्वलोक-पितामह ब्रह्माजीकी सेवामें उपस्थित हुए और बोले--'प्रभो! भगवान् अग्निदेव अदृश्य हो गये हैं। इसका क्या कारण है, यह हमारी समझमें नहीं आता। सम्पूर्ण भूतोंका विनाश न हो जाय, इसके लिये अग्निदेवको प्रकट कीजिये” || १४-१५ || जनमेजय उवाच किमर्थ भगवानग्नि: प्रणष्टो लोकभावन:
Janamejaya uvāca: kimarthaṁ bhagavān agniḥ praṇaṣṭo lokabhāvanaḥ?
“Huwag nawa’y maganap ang pagkalipol ng lahat ng nilalang; O Panginoon, ipamalas mong muli ang Apoy (Anala).” O haring walang sala! Nang si Agni ay nagkubli sa sinapupunan ng punong śamī kaya’t hindi na makita saanman, at dumating ang sandali ng pagwasak sa liwanag—o sa kapangyarihang makakita—ng buong daigdig, lumapit ang lahat ng diyos kay Brahmā, ang Pitāmaha ng lahat ng mga daigdig, at nagsabi: “Panginoon! Naglaho ang banal na Agni; hindi namin maunawaan ang sanhi. Huwag sanang mapuksa ang lahat ng nilalang; ipakita mo si Agni.” Pagkaraan, nagtanong si Janamejaya: “Sa anong dahilan naglaho ang kagalang-galang na Diyos-Apoy, tagapag-alaga at tagapagtaguyod ng mga daigdig?”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dependence of worldly stability on sustaining principles like Agni—symbolizing sacrificial order, illumination, and moral discernment. When such a principle is obscured, beings fear universal harm, prompting a dharmic response: seek the cause and restore balance rather than accept collapse.
Within the frame dialogue, Janamejaya asks why Agni has disappeared. The surrounding narrative (as reflected in the given passage) describes a crisis where Agni is not seen, threatening the world’s light and vision, leading the gods to approach Brahmā to have Agni revealed again.