Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

नैर््नतों (भूतगणों)-की वह भयंकर सेना घंटा, भेरी, शंख और मृदंगकी ध्वनिसे गूँज रही थी। उसकी ऊँचे उठी हुई पताकाएँ फहरा रही थीं। अस्त्र-शस्त्रों और पताकाओंसे सम्पन्न वह विशाल वाहिनी नक्षत्रोंसे सुशोभित शरत्कालके आकाशकी भाँति शोभा पा रही थी।। ततो देवनिकायास्ते नानाभूतगणास्तथा । वादयामासुरव्यग्रा भेरी: शड्खांश्व पुष्कलान्‌,तदनन्तर वे देवसमूह तथा नाना प्रकारके भूतगण शान्तचित्त हो भेरी, बहुत-से शंख, पटह, झाँझ, क्रकच, गोशृंग, आडम्बर, गोमुख और भारी आवाज करनेवाले नगाड़े बजाने लगे

tato devanikāyās te nānābhūtagaṇās tathā | vādayāmāsur avyagrā bherīḥ śaṅkhāṃś ca puṣkalān ||

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Pagkaraan, ang mga pangkat ng mga diyos na iyon, kasama ang sari-saring hukbo ng mga nilalang na di-pangkaraniwan, na payapa ang loob ngunit mariin ang layon, ay nagsimulang magpatunog ng kanilang mga kasangkapang pandigma—mga tambol at maraming kabibe—na pumuno sa lahat ng dako ng nakapanghihilakbot na alingawngaw ng digmaan. Ang tanawin ay wari’y pagtitipon ng kosmos: hindi lamang hukbo ng tao, kundi maging mga kapangyarihang lampas sa daigdig ng tao ang dumalo, pinatitingkad ang bigat na moral at ang di-maiiwasang takbo ng labanan.

ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
देवनिकायाःof the host of gods
देवनिकायाः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेवनिकाय
FormMasculine, Genitive, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
नानाvarious
नाना:
TypeIndeclinable
Rootनाना
भूतगणाःtroops of beings/spirits
भूतगणाः:
Karta
TypeNoun
Rootभूतगण
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वादयामासुःthey caused to be sounded/played
वादयामासुः:
TypeVerb
Rootवादय् (√वद्/वाद् caus.)
FormPerfect (Periphrastic), 3rd, Plural, Parasmaipada
अव्यग्राःunagitated/calm
अव्यग्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootअव्यग्र
FormMasculine, Nominative, Plural
भेरीःkettledrums
भेरीः:
Karma
TypeNoun
Rootभेरी
FormFeminine, Accusative, Plural
शङ्खान्conch-shells
शङ्खान्:
Karma
TypeNoun
Rootशङ्ख
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुष्कलान्many/abundant
पुष्कलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुष्कल
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
D
devanikāya (hosts of gods)
B
bhūtagaṇa (supernatural beings/spirits)
B
bherī (war-drum)
Ś
śaṅkha (conch)