Shloka 6
Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha
Indra–Namuci Expiation
Devanagari script
यत्रेष्टवा भगवान् स्थाणु: पूजयित्वा सरस्वतीम् | स्थापयामास तत् तीर्थ स्थाणुतीर्थमिति प्रभो,प्रभो! जहाँ भगवान् स्थाणु (शिव)-ने सरस्वतीका पूजन और यज्ञ करके तीर्थकी स्थापना की थी, वहाँ वह तीर्थ स्थाणुतीर्थके नामसे विख्यात हुआ
Transliteration
yatreṣṭvā bhagavān sthāṇuḥ pūjayitvā sarasvatīm | sthāpayāmāsa tat tīrthaṃ sthāṇutīrtham iti prabho ||
Translation
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O panginoon, sa pook na pinaghandugan ni Sthāṇu (Śiva) ng yajña at sinamba ang Sarasvatī, doon niya itinatag ang isang banal na tawiran. Mula sa gawang iyon, nakilala ito sa pangalang ‘Sthāṇutīrtha.’”
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
इष्ट्वाhaving sacrificed / having performed a sacrifice
इष्ट्वा:
TypeVerb
Rootयज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral here)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
Formmasculine, nominative, singular
स्थाणुःSthāṇu (Śiva)
स्थाणुः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थाणु
Formmasculine, nominative, singular
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
TypeVerb
Rootपूज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral here)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootसरस्वती
Formfeminine, accusative, singular
स्थापयामासestablished / set up
स्थापयामास:
TypeVerb
Rootस्था (causative: स्थापय-)
Formलिट् (perfect), third, singular, parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, accusative, singular
तीर्थम्sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootतीर्थ
Formneuter, accusative, singular
स्थाणुतीर्थम्Sthāṇu-tīrtha (the sacred place of Sthāṇu)
स्थाणुतीर्थम्:
Karta
TypeNoun
Rootस्थाणु-तीर्थ
Formneuter, nominative, singular
इतिthus / as
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रभोO lord
प्रभो:
TypeNoun
Rootप्रभु
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
Sthāṇu (Śiva)S
SarasvatīS
SthāṇutīrthaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes