Shloka 29
Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)
राजन्! फिर महामनस्वी धर्मात्मा धृतराष्ट्र भी स्वस्थचित्त हो अपने समृद्धिशाली नगरको ही लौट आये ।। तत्र तीर्थे महाराज बृहस्पतिरुदारधी: । असुराणामभावाय भवाय च दिवौकसाम्,महाराज! उसी तीर्थमें उदारबुद्धि बृहस्पतिजीने असुरोंके विनाश और देवताओंकी उन्नतिके लिये मांसोंद्वारा आभिचारिक यज्ञका अनुष्ठान किया था। इससे वे असुर क्षीण हो गये और युद्धमें विजयसे सुशोभित होनेवाले देवताओंने उन्हें मार भगाया
rājan! punaḥ mahāmanasvī dharmātmā dhṛtarāṣṭro hi svasthacitto 'sau samṛddhiśālinaṃ nagaram eva pratyāgacchat. tatra tīrthe mahārāja bṛhaspatir udāradhīḥ asurāṇām abhāvāya bhavāya ca divaukasām māṃsair ābhicārika-yajñasya anuṣṭhānaṃ cakāra. tataḥ te 'surāḥ kṣīṇā babhūvuḥ, yuddhe ca vijayaśobhitā devāḥ tān hatvā prādrāvayan.
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O Hari, ang marangal at matuwid na si Dhṛtarāṣṭra, nang maging panatag ang kanyang diwa, ay muling nagbalik sa sarili niyang masaganang lungsod. Sa banal na tawiran na iyon, O dakilang hari, minsang nagsagawa si Bṛhaspati na may marangal na pag-iisip ng isang ābhicārika na paghahandog—isang ritwal ng panunupil na may alay na karne—upang ipahamak ang mga Asura at paunlarin ang mga deva. Dahil doon nanghina ang mga Asura, at ang mga deva, maningning sa tagumpay sa digmaan, ay tumalo at nagtaboy sa kanila.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage juxtaposes inner composure and righteous identity (Dhṛtarāṣṭra as dharmātmā, svasthacitta) with the morally complex power of ritual action: even sacred rites can be directed toward harm (ābhicārika), raising ethical reflection on means and ends—prosperity and protection of the gods are sought, yet through destructive intent.
Vaiśaṃpāyana reports that Dhṛtarāṣṭra, now mentally settled, returns to his prosperous city. The narration then recalls an earlier event at that same tīrtha where Bṛhaspati performed an ābhicārika sacrifice using flesh to weaken the Asuras, after which the victorious gods defeated and drove them away.