Shloka 22
Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)
अपां कुज्जे सरस्वत्यास्तं प्रसादय पार्थिव । सरस्वतीं ततो गत्वा स राजा बकमब्रवीत्,क्रोधेन महता5<विष्टो धर्मात्मा वै प्रतापवान् | वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! ब्राह्मणत्वकी प्राप्ति करानेवाले उस तीर्थसे प्रस्थित होकर यदुनन्दन बलरामजी “अवाकीर्ण' तीर्थमें गये, जहाँ आश्रममें रहते हुए महातपस्वी धर्मात्मा एवं प्रतापी दलभपुत्र बकने महान् क्रोधमें भरकर घोर तपस्याद्वारा अपने शरीरको सुखाते हुए विचित्रवीर्यकुमार राजा धृतराष्ट्रके राष्ट्रका होम कर दिया था 'भूपाल! सरस्वतीके कुंजमें जलके समीप वे मुनि विराजमान हैं, आप उन्हें प्रसन्न कीजिये।” तब राजाने सरस्वतीके तटपर जाकर बक मुनिसे इस प्रकार कहा
apāṁ kujje sarasvatyās taṁ prasādaya pārthiva | sarasvatīṁ tato gatvā sa rājā bakam abravīt, krodhena mahatāviṣṭo dharmātmā vai pratāpavān |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O hari, sa kakahuyan ng Sarasvatī, malapit sa tubig, naroon at nakaupo ang pantas—pumaroon ka at hingin ang kanyang pagpapala.” Kaya’t nagtungo ang hari sa pampang ng Sarasvatī at nagsalita sa ermitanyong si Baka. Si Baka, matuwid at makapangyarihang asceta, ay sinakmal ng matinding poot—isang tagpong naglalarawan ng tensiyon sa pagitan ng lakas ng pag-aayuno, galit, at ng pangangailangang lumapit sa banal na tao nang may paggalang at pakikipagkasundo.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Approaching spiritual authority requires humility and respectful conciliation; even a dharmic ascetic may be overtaken by anger, so the ethical response is to seek peace and proper conduct rather than provoke conflict.
Vaiśampāyana describes a king being directed to a sage seated near the waters in a Sarasvatī grove; the king then goes to the riverbank and begins speaking to the sage Baka, who is characterized as righteous, powerful, and seized by intense anger.