Previous Verse
Next Verse

Mahabharata 9.40.40Shalya Parva, Adhyaya 40, Shloka 40

Baka Dālbhya at Avakīrṇa-tīrtha: Rāṣṭra-kṣaya and Release through Prasāda (Śalya-parva, Adhyāya 40)

राजन्‌! बलरामजीने उस श्रेष्ठ तीर्थमें उत्तम ब्राह्मणोंकी पूजा करके उन्हें दूध देनेवाली गौएँ

vaiśaṃpāyana uvāca | rājan! balarāmaḥ tasmin śreṣṭhe tīrthe uttamabrāhmaṇān pūjayitvā tebhyo dugdhadāḥ gāvaḥ vāhanāni śayyāḥ vastrāṇi alaṅkārāṃś ca bhojyapeyānāṃ ca sundarān padārthān prasannatayā adāt | tataḥ sa bākasya āśramasya nikaṭaṃ jagāma, yatra dalbhaputro bākaḥ tīvraṃ tapaś cacāra ||

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O Hari, si Balarāma, matapos parangalan at sambahin ang mahuhusay na brāhmaṇa sa dakilang tīrtha na iyon, ay masayang nagkaloob sa kanila ng mga bakang nagbibigay-gatas, mga sasakyan, mga higaan, mga kasuotan, mga palamuti, at maririkit na pagkain at inumin. Pagkaraan, nagtungo siya malapit sa ashram ni Baka, kung saan si Baka, anak ni Dalbha, ay nagsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas).”

राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
बलरामःBalarama
बलरामः:
Karta
TypeNoun
Rootबलराम
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
श्रेष्ठेexcellent, best
श्रेष्ठे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormNeuter, Locative, Singular
तीर्थेat the sacred ford/pilgrimage place
तीर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Locative, Singular
उत्तमान्excellent
उत्तमान्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Accusative, Plural
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Plural
पूजयित्वाhaving worshipped/honoured
पूजयित्वा:
TypeVerb
Rootपूज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
दुग्धदाःmilk-giving
दुग्धदाः:
Karma
TypeAdjective
Rootदुग्धदा
FormFeminine, Accusative, Plural
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural
वाहनानिvehicles/mounts
वाहनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवाहन
FormNeuter, Accusative, Plural
शय्याःbeds
शय्याः:
Karma
TypeNoun
Rootशय्या
FormFeminine, Accusative, Plural
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootवस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
अलंकारान्ornaments
अलंकारान्:
Karma
TypeNoun
Rootअलंकार
FormMasculine, Accusative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
खाद्यपेयपदार्थान्items of food and drink
खाद्यपेयपदार्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootखाद्यपेयपदार्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
सुन्दरान्beautiful, fine
सुन्दरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुन्दर
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रसन्नतयाwith gladness
प्रसन्नतया:
Karana
TypeNoun
Rootप्रसन्नता
FormFeminine, Instrumental, Singular
ददौgave
ददौ:
TypeVerb
Rootदा
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada
पुनःthen/again
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
ततःfrom there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
बकस्यof Baka
बकस्य:
TypeNoun
Rootबक
FormMasculine, Genitive, Singular
आश्रमस्यof the hermitage
आश्रमस्य:
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Genitive, Singular
निकटम्near (to the vicinity)
निकटम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिकट
FormNeuter, Accusative, Singular
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada
यत्रwhere
यत्र:
TypeIndeclinable
Rootयत्र
दल्भपुत्रःDalbha's son
दल्भपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootदल्भपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
बकःBaka
बकः:
Karta
TypeNoun
Rootबक
FormMasculine, Nominative, Singular
तीव्राम्intense
तीव्राम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतीव्र
FormFeminine, Accusative, Singular
तपस्याम्austerity, penance
तपस्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootतपस्या
FormFeminine, Accusative, Singular
चकारperformed/did
चकार:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
J
Janamejaya (addressed as rājan)
B
Balarāma (Baladeva)
B
brāhmaṇas
T
tīrtha (sacred ford)
B
Baka (sage/ascetic)
D
Dalbha (as Baka’s father)
B
Baka’s āśrama (hermitage)
M
milk-giving cows
V
vehicles (vāhana)
B
beds (śayyā)
G
garments (vastra)
O
ornaments (alaṅkāra)
F
food and drink provisions (bhojya-peya)

Educational Q&A

Pilgrimage is framed as ethical practice: honoring worthy persons and giving with a joyful mind. The merit of tīrtha is completed by pūjā (reverence) and dāna (supporting the learned and ascetic), not by mere physical visitation.

Vaiśaṃpāyana narrates that Balarāma, during his tīrtha-journey, worships eminent brāhmaṇas and donates valuable goods (cows, conveyances, beds, clothing, ornaments, provisions). He then proceeds to the vicinity of Baka’s hermitage, a place sanctified by Baka’s severe austerities.

AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Mahabharata in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App