Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

सरस्वतीतीर्थानुक्रमः — बलरामस्य तीर्थयात्रा

Sarasvatī Tīrtha Itinerary — Balarāma’s Pilgrimage

अपूजयन्‌ महाभागं यथास्य पितरं तथा । महान्‌ सौभाग्यशाली और पुण्यात्मा सभी महर्षि भी महाभाग त्रितका उनके पिताके तुल्य ही सम्मान करते थे ।। कदाचिद्धि ततो राजन्‌ भ्रातरावेकतद्वितौ,राजन्‌! एक दिनकी बात है, उनके दोनों भाई एकत और द्वित यज्ञ और धनके लिये चिन्ता करने लगे। शत्रुओंको संताप देनेवाले नरेश! उनके मनमें यह विचार उत्पन्न हुआ कि हमलोग त्रितको साथ लेकर यजमानोंका यज्ञ करावें और दक्षिणाके रूपमें बहुत-से पशु प्राप्त करके महान्‌ फलदायक यज्ञका अनुष्ठान करें और उसीमें प्रसन्नतापूर्वक सोमरसका पान करें

vaiśampāyana uvāca | apūjayan mahābhāgaṃ yathāsya pitaraṃ tathā | mahān saubhāgyaśālī ca puṇyātmā ca tritā mahābhāgaḥ sarvair maharṣibhiḥ pituḥ samam eva pūjyata iti | kadācid dhi tato rājan bhrātarāv ekata-dvitau | yajñārthaṃ dhanārthaṃ ca cintayām āsatuḥ | teṣāṃ matiḥ samapadyata—tritaṃ saha nītvā yajamānānāṃ yajñān kārayāvaḥ, dakṣiṇārthaṃ bahūn paśūn prāpya mahāphalān yajñān anutiṣṭhāvaḥ, tatra ca somapānaṃ prītimanasaḥ kuryāma iti |

Wika ni Vaiśampāyana: Ang dakilang-loob na si Trita—mapalad at banal—ay pinararangalan ng lahat ng mga rishi gaya ng paggalang nila sa kanyang ama. Pagkaraan, O hari, isang araw ay nagpasimulang magpayo-payo ang dalawa niyang kapatid, sina Ekata at Dvita, tungkol sa paghahandog at kayamanan. Sumibol sa kanila ang ganitong isip: “Isama natin si Trita at magsagawa ng mga sakripisyo para sa mga tagapagtaguyod; tumanggap ng maraming baka bilang dakṣiṇā, magdaos ng dakilang ritwal na hitik sa bunga, at doon, sa masayang puso, uminom ng Soma.”

अपूजयन्they honored / worshipped
अपूजयन्:
Karta
TypeVerb
Rootपूज्
Formलङ् (Imperfect), 3, Plural, Parasmaipada
महाभागम्the very fortunate one
महाभागम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाभाग
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas / just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाso / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कदाचित्once / at some time
कदाचित्:
TypeIndeclinable
Rootकदाचित्
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
ततःthen / thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
भ्रातरौtwo brothers
भ्रातरौ:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Dual
एकतद्वितौEkat and Dvit (the two)
एकतद्वितौ:
Karta
TypeNoun
Rootएकत + द्वित
FormMasculine, Nominative, Dual

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
Trita
E
Ekata
D
Dvita
M
maharṣis (great seers)
P
pitā (Trita's father)
Y
yajamānas (sacrificial patrons)
Y
yajña (sacrifice)
D
dakṣiṇā (sacrificial fee)
P
paśu (cattle/animals)
S
Soma