Shloka 57
Trita in the Well (Udapāna-kathā) — Balarāma’s Tīrtha Observances
Devanagari script
तासां तदू् वचन श्रुत्वा दक्ष: सोममथाब्रवीत् । सम॑ वर्तस्व भार्यासु मा त्वां शप्स्ये विरोचन,उनकी बात सुनकर दक्षने पुन: सोमसे कहा--'प्रकाशमान चन्द्रदेव! तुम अपनी सभी पत्नियोंके साथ समान बर्ताव करो, नहीं तो तुम्हें शाप दे दूँगा"
Transliteration
tāsāṁ tad vacanaṁ śrutvā dakṣaḥ somam athābravīt | samaṁ vartasva bhāryāsu mā tvāṁ śapsye virocanā ||
Translation
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang marinig ni Dakṣa ang mga salita ng mga asawa, muling kinausap niya si Soma: “O maningning na diyos ng Buwan, makitungo ka nang pantay sa lahat ng iyong mga asawa; kung hindi, isusumpa kita.”
Word by Word
तासाम्of those (wives)
तासाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, षष्ठी, बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (अव्यय-भाव), कर्तरि
दक्षःDaksha
दक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootदक्ष
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
सोमम्to Soma (the Moon)
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
समम्equally
समम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम (विशेषण-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
वर्तस्वbehave/conduct yourself
वर्तस्व:
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
भार्यासुamong (your) wives
भार्यासु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभार्या
Formस्त्री, सप्तमी, बहुवचन
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
Formनिषेध (prohibitive)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
शप्स्येI will curse
शप्स्ये:
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन, आत्मनेपद
विरोचनO Virochana (vocative)
विरोचन:
TypeNoun
Rootविरोचन
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DakṣaS
Soma (Candra, Moon-god)T
the wives of Soma (Dakṣa’s daughters)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes