Shloka 92
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
हतशेषपरीवारो राजा दुर्योधनस्तत: । स्वकं स हयमुत्सृज्य प्राडुमुख: प्राद्रवद् भयात्,युयुत्सुने कहा--चाचाजी! जाति, भाई और पुत्रसहित शकुनिके मारे जानेपर जिसके शेष परिवार नष्ट हो गये थे, वह राजा दुर्योधन अपने घोड़ेको युद्धभूमिमें ही छोड़कर भयके मारे पूर्व दिशाकी ओर भाग गया
hataśeṣaparivāro rājā duryodhanas tataḥ | svakaṃ sa hayam utsṛjya prāṅmukhaḥ prādravad bhayāt ||
Sinabi ni Sañjaya: “Pagkaraan, si Haring Duryodhana—na wasak na ang nalalabi niyang mga kasama—ay iniwan ang sarili niyang kabayo sa larangan ng digmaan at, dahil sa takot, tumakas na nakaharap sa silangan.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear and moral decline can overtake even a ruler: when one’s allies and support are destroyed, the confidence born of power collapses, revealing the fragility of kingship grounded in adharma rather than dharma.
Sañjaya reports that Duryodhana, with his remaining attendants wiped out, leaves his horse on the battlefield and flees toward the east out of fear.