शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni
with Ulūka’s fall
“दुर्योधन समझता है कि “संग्रामभूमिमें तुम्हारी सारी सेनाका संहार करके पाण्डवोंको पराजित कर दूँगा।” इसीलिये वह अत्यन्त उग्र रूप धारण कर रहा है ।।
nihataṁ svabalaṁ dṛṣṭvā pīḍitaṁ cāpi pāṇḍavaiḥ | dhruvam eṣyati saṅgrāme vadhāyaivātmano nṛpaḥ ||
Wika ni Sañjaya: Nang makita ni Haring Duryodhana na ang sarili niyang hukbo ay napaslang at labis na pinahirapan ng mga Pāṇḍava, tiyak na papasok siya sa larangan ng digmaan para lamang sa sarili niyang kamatayan. Sa galit at pagkalito, iniisip niyang: “Kung lilipulin ko ang buong hukbo ng kalaban, magagapi ko ang mga Pāṇḍava”; ngunit ang pasyang iyon—bunga ng kapalaluan at pagkadesperado—ang siyang nagpapabilis sa kanyang kapahamakan.
संजय उवाच
When one is driven by pride and anger, even clear signs of loss are reinterpreted as a reason to escalate; such delusion (moha) turns action into self-destruction. The verse highlights how abandoning dharma and sober judgment in war leads not to victory but to inevitable ruin.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana, seeing his own army devastated by the Pāṇḍavas, will nonetheless go into the battle—yet this advance is portrayed as a march toward his own death rather than a strategic move toward victory.