Shloka 9

Śalya-parva Adhyāya 26 — Duryodhana’s remnant formation and rapid engagements

Devanagari script

ततः क्रुद्धो रणे भीम: शिरो दुर्मर्षणस्य ह

Transliteration

tataḥ kruddho raṇe bhīmaḥ śiro durmarṣaṇasya ha

Translation

Wika ni Sañjaya: Pagkaraan, sa gitna ng labanan, si Bhīma na nag-aalab sa poot ay pinugutan si Durmarṣaṇa—ganyan ang mabagsik na batas ng digmaan, kung saan ang galit at paghihiganti ang nagtutulak sa tao sa pasyang tiyak at hindi na maibabalik.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्ययम्

• क्रुद्धः: angry
• क्रुद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त: क्रुद्ध)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्

• भीमः: Bhima
• भीमः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीम
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• शिरः: head
• शिरः: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• दुर्मर्षणस्य: of Durmarshana
• दुर्मर्षणस्य: Sampradana
• Type: Noun
• Root: दुर्मर्षण
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्

• ह: indeed (emphatic particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह
• Form: अव्ययम्

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīma
• Durmarṣaṇa
• battlefield (raṇa)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights how, in war, uncontrolled anger can become the immediate motive force behind lethal action; it implicitly contrasts the warrior’s duty to fight with the ethical danger of being driven primarily by wrath and revenge.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that Bhīma, enraged on the battlefield, cuts off (or strikes down) the head of the Kaurava prince Durmarṣaṇa, marking a decisive killing in the ongoing Kurukṣetra conflict.