Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Śalya–Yudhiṣṭhira Duel and the Discharge of the Śakti (शल्यवधप्रसङ्गः)

विधिवत्‌ कल्पितं शुभ्र॑ महाम्बुदनिनादिनम्‌ । सज्जयन्त्रोपकरणं द्विषतां लोमहर्षणम्‌,युधिष्ठिर दो घड़ीतक उनका पीछा करके सिंहके समान दहाड़ते रहे। तत्पश्चात्‌ मद्रराज शल्य मुसकराकर दूसरे रथपर जा बैठे। उनका वह उज्ज्वल रथ विधिपूर्वक सजाया गया था। उससे महान्‌ मेघके समान गम्भीर ध्वनि होती थी। उसमें यन्त्र आदि आवश्यक उपकरण सजाकर रख दिये गये थे और वह रथ शत्रुओंके रोंगटे खड़े कर देनेवाला था

vidhivat kalpitaṁ śubhraṁ mahāmbuda-ninādinam | sajja-yantropakaraṇaṁ dviṣatāṁ lomaharṣaṇam ||

Sinabi ni Sañjaya: Pagkatapos, ang hari ng Madra na si Śalya, na nakangiti, ay sumakay sa ibang karwahe. Ang karwaheng iyon ay maputi at maningning, inihanda ayon sa wastong tuntunin; umuugong ito nang malalim na tila malaking ulap, ganap na may mga kailangang mekanismo at kagamitan, at nakapagpapatindig-balahibo sa mga kaaway.

विधिवत्according to rule; duly
विधिवत्:
TypeIndeclinable
Rootविधिवत्
कल्पितम्prepared; arranged
कल्पितम्:
TypeAdjective
Rootकल्पित
Formneuter, nominative, singular
शुभ्रम्bright; splendid; white
शुभ्रम्:
TypeAdjective
Rootशुभ्र
Formneuter, nominative, singular
महाम्बुद-निनादिनम्thundering like a great cloud
महाम्बुद-निनादिनम्:
TypeAdjective
Rootमहाम्बुदनिनादिन्
Formneuter, nominative, singular
सज्ज-यन्त्र-उपकरणम्having equipment and mechanisms made ready
सज्ज-यन्त्र-उपकरणम्:
TypeAdjective
Rootसज्जयन्त्रोपकरण
Formneuter, nominative, singular
द्विषताम्of enemies
द्विषताम्:
TypeNoun
Rootद्विषत्
Formmasculine, genitive, plural
लोम-हर्षणम्causing horripilation; hair-raising
लोम-हर्षणम्:
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण
Formneuter, nominative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śalya
M
Madrarāja (king of Madra)
C
chariot (ratha)

Educational Q&A

Even in war, action is portrayed as structured and rule-bound (vidhivat): power is not merely brute force but disciplined preparation, and the ethical tension lies in how such ordered readiness can still be used to inspire fear and destruction.

Sañjaya describes Śalya smiling as he mounts another chariot; the chariot is splendid, properly outfitted, thunderous like a storm-cloud, and intimidating to enemies—signaling a renewed, formidable entry into the battle scene.