Shloka 40
Śalya–Bhīma Gadā-saṃnipāta and Śalya’s Bāṇa-jāla against Yudhiṣṭhira
Book 9, Chapter 11
Devanagari script
एवं द्वन्द्शशतान्यासंस्त्वदीयानां परै:ः सह । घोररूपाणि चित्राणि तत्र तत्र विशाम्पते,प्रजानाथ! इस प्रकार जहाँ-तहाँ आपके सैनिकोंके शत्रुओंके साथ सैकड़ों भयानक एवं विचित्र द्वन्द्ययुद्ध होने लगे
Transliteration
evaṃ dvandvaśatāny āsan tvadīyānāṃ paraiḥ saha | ghorarūpāṇi citrāṇi tatra tatra viśāṃpate prajānātha ||
Translation
Sinabi ni Sañjaya: O panginoon ng mga tao! Sa gayon, dito at doon ay sumiklab ang daan-daang tunggaliang isa-sa-isa sa pagitan ng iyong mga mandirigma at ng kanilang mga kaaway—kakila-kilabot ang anyo at kakaiba ang sari-saring anyo—habang ang digmaan ay nahati sa di-mabilang na personal na duwelo.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
द्वन्द्व-शतानिhundreds of duels
द्वन्द्व-शतानि:
Karta
TypeNoun
Rootद्वन्द्व-शत
FormNeuter, Nominative, Plural
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
त्वदीयानाम्of your (people/soldiers)
त्वदीयानाम्:
TypeAdjective
Rootत्वदीय
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
परैःwith/against the enemies (others)
परैः:
Karana
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
घोर-रूपाणिterrible in form
घोर-रूपाणि:
TypeAdjective
Rootघोर-रूप
FormNeuter, Nominative, Plural
चित्राणिvariegated, strange, wondrous
चित्राणि:
TypeAdjective
Rootचित्र
FormNeuter, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (here and there)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
विशाम्-पतेO lord of the people
विशाम्-पते:
TypeNoun
Rootविशाम्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रजा-नाथO ruler/lord of subjects
प्रजा-नाथ:
TypeNoun
Rootप्रजानाथ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaD
Dhritarashtra (implied by vocatives viśāṃpate, prajānātha)K
Kaurava forces (tvadīyāḥ, implied)O
Opposing forces/enemies (parāḥ, implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes