Shloka 15
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
स प्रविश्य पुरी सूतो भुजावुच्छित्य दु:खित: । वेपमानस्ततो राज्ञ: प्रविवेश निकेतनम्,पुरीमें प्रवेश करके दोनों बाँहें ऊपर उठाकर दुःखमग्न हो काँपते हुए संजय राजभवनके भीतर गये
sa praviśya purī sūto bhujāv ucchitya duḥkhitaḥ | vepamānas tato rājñaḥ praviveśa niketanam ||
Pagpasok sa lungsod, ang karwahero na si Sañjaya—lubog sa dalamhati—ay itinaas ang dalawang bisig; at saka, nanginginig, pumasok siya sa tahanan ng hari. Ang kilos at panginginig ng kanyang katawan ay tanda ng bigat na moral ng kapahamakaang kanyang iuulat, kung saan ang pagwasak ng digmaan ay dumidiin sa pinuno at sa sugo kapwa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical gravity of war’s outcomes: even before words are spoken, the messenger’s grief and trembling embody the burden of truth and the human cost that rulers must face when conflict is pursued.
After entering the capital, the charioteer-messenger (contextually Sañjaya) raises his arms in distress and, trembling with sorrow, proceeds into the king’s residence to deliver grave news from the battlefield.