Shloka 96
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्र विहाय भयमात्मन: । ऐसा कहकर द्रोणकुमार पाण्डवोंके विशाल शिविरमें बिना दरवाजेके ही कूदकर घुस गया। उसने अपने जीवनका भय छोड़ दिया था
advāreṇābhyavaskandya vihāya bhayam ātmanaḥ | muktāḥ paryapatan rājan mṛdnantaḥ śibire janam |
Sabi ni Sañjaya: Sa pagtalon papasok sa isang lugar na walang tarangkahan, pumasok ang anak ni Droṇa sa malawak na kampo ng mga Pāṇḍava, itinakwil ang takot para sa sarili niyang buhay. Pagkaraan, O Hari, ang mga elepante at kabayo—nayanig sa sindak dahil sa mga daing ng mga mandirigmang pinapatay—nakawala sa kanilang mga tali at, habang niyuyurakan ang mga tao sa kampo, nagtakbuhang parang ulol sa lahat ng dako. Ipinahihiwatig ng tanawing ito na ang karahasan ng digmaan ay lumalampas sa mga naglalaban, nagbubunsod ng lagim at walang pinipiling pinsala sa mga walang kalaban-laban.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical fallout of unchecked violence: when killing begins in a vulnerable setting (a sleeping camp), fear spreads beyond the intended targets, and even animals become instruments of indiscriminate suffering. It underscores how adharma in warfare multiplies harm and erodes restraint.
Aśvatthāmā (Droṇa’s son) infiltrates the Pāṇḍava camp by jumping in through an ungated spot, abandoning concern for his own safety. As slaughter and cries erupt, elephants and horses break loose and stampede through the camp, trampling people while running in confusion.