Shloka 72
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
स्वप्ले सुप्तान्नयन्तीं तां रात्रिष्वन्यासु मारिष | ददृशुर्यो धमुख्यास्ते घ्नन्तं द्रौणिं च सर्वदा,माननीय नरेश! मुख्य-मुख्य योद्धा अन्य रात्रियोंमें भी सपनेमें उस कालरात्रिको देखते थे। राजन! वह सदा नाना प्रकारके केशरहित प्रेतोंको अपने पाशोंमें बाँधकर लिये जाती दिखायी देती थी, इसी प्रकार हथियार डालकर सोये हुए महारथियोंको भी लिये जाती हुई स्वप्नमें दृष्टिगोचर होती थी। वे योद्धा सबका संहार करते हुए द्रोणकुमारको भी सदा सपनोंमें देखा करते थे
sañjaya uvāca | svapne suptān nayantīṃ tāṃ rātriṣv anyāsu māriṣa | dadṛśur ye dhṛtamukhyās te ghnantaṃ drauṇiṃ ca sarvadā ||
Wika ni Sañjaya: “O kagalang-galang, maging sa iba pang mga gabi ay paulit-ulit na nakita sa panaginip ng mga pangunahing mandirigma ang Yaong Gabi ng Kamatayan na nagdadala palayo sa mga taong natutulog. Sa mga pangitaing iyon, lagi siyang lumilitaw na gaya ng dati: iginagapos sa kaniyang mga silo ang sari-saring multong ahit ang ulo at saka hinihila; gayundin, nakikita siyang kumukuha sa mga dakilang mandirigmang karo na nagbaba na ng sandata at nakatulog. At paulit-ulit din nilang nakikita sa panaginip ang anak ni Droṇa, si Drauṇi, bilang mamamaslang na nagdudulot ng pangkalahatang paglipol—isang masamang babala na kapag ang pagbabantay at pagpipigil-sa-sarili ay pinabayaan sa digmaan, guguho ang dharma.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames dreams as ominous moral warnings: when warriors abandon vigilance and restraint, violence turns into adharma, and destruction (personified as Night-of-Death) ‘carries away’ even the mighty—especially those who are defenseless or asleep.
Sañjaya reports that leading warriors repeatedly saw terrifying dreams on other nights: a deathly Night figure dragging away sleepers and, alongside this, the image of Droṇa’s son Aśvatthāman slaughtering—foreshadowing the Sauptika night attack.