Shloka 101
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
जग्मुः स्वानेव तत्राथ कालेनैव प्रचोदिता: । कितने ही मनुष्य निद्रामें अचेत पड़े थे और घोर अन्धकारसे घिर गये थे। वे सहसा उठकर कालसे प्रेरित हो आत्मीय जनोंका ही वध करने लगे || १०० $ ।।
tyaktvā dvārāṇi ca dvāḥ-sthās tathā gulmāni gaulmīkāḥ
Sinabi ni Sañjaya: Iniwan ang mga tarangkahan at ang mga bantay nito, gayundin ang mga himpilan-militar at ang kanilang mga guwardiya, at sumugod pa rin ang mga mananalakay—larawan ng kaguluhan ng pagsalakay sa gabi, kapag gumuho ang karaniwang pananggalang at kumalat ang karahasan nang walang pagkilatis. Ipinapakita ng taludtod ang nakapangingilabot na pagkasira ng dangal sa pagpatay sa dilim: kapag takot at tadhana ang nagtutulak sa tao, pati ang mga hanggahang dapat pumigil sa pinsala ay itinatapon.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the frenzy of nocturnal violence, normal safeguards and moral restraints are discarded. It points to the ethical degradation of war when killing proceeds without discrimination and protective boundaries fail.
In the Sauptika episode’s night attack, the assailants move through the camp, bypassing or abandoning the gates, sentries, and guarded posts, enabling unchecked entry and escalating slaughter amid darkness and confusion.