Shloka 25
Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda
Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort
सो<यं दुर्योधनेनार्थों लुब्धेनादीर्घदर्शिना,वार्यमाणो5करोद् वैरं पाण्डवैर्गुणवत्तरै: । दुर्योधन लोभी और अदूरदर्शी था। उसने मूर्खतावश न तो किसीका समर्थन प्राप्त किया और न स्वयं ही अधिक सोच-विचार किया। उसने अपना हित चाहनेवाले लोगोंका अनादर करके दुष्टोंक साथ सलाह की और सबके मना करनेपर भी अधिक गुणवान् पाण्डवोंके साथ वैर बाँध लिया
so ’yaṁ duryodhanenārtho lubdhenādīrghadarśinā | vāryamāṇo ’karod vairaṁ pāṇḍavair guṇavattaraiḥ ||
Kaya nga, si Duryodhana—sakim at salat sa malayong pagtanaw—ang siyang naghatid ng kapahamakan na ito sa sarili: bagama’t paulit-ulit siyang pinigil at pinayuhan, pinili pa rin niyang itali ang poot laban sa mga Pāṇḍava, na higit sa kanya sa kabutihang-asal at kahusayan. Ipinakikita ng taludtod na ang paghamak sa mga nagmamalasakit at ang pakikinig sa payong makitid na hinubog ng pagnanasa ay sa huli’y namumunga bilang tunggaliang mapanira.
कृप उवाच
Educational Q&A
Greed and short-sightedness make a person reject good counsel; ignoring restraining advice and choosing hostility against the virtuous leads to self-made calamity.
Kṛpa reflects on the root cause of the catastrophe: Duryodhana, despite being repeatedly dissuaded, deliberately maintained enmity with the Pāṇḍavas, who were superior in virtues—setting the stage for the destructive war and its aftermath.